Sarfoşluktan ayıklaa VII: benzeer mi alkogolizma bir fena duha?

Evangeliyada var gözäl annatmalar, var çok. Onnardan var birkaç, angılarını bän pek beenerim, zerä açan sesleerim onnarı ya da okuyêrım onnarı, düșünerim benim yașamam için. Var annatmalar insannar için, günahkerlär için, ani yașardılar, nicä bän yașardım. Onnarın yașamasında var çok problema. Annêêrım kendi yașamamı taa islää, açan okuyêrım o annatmaları, da var nasıl kullanayım “dersi”, ani var onnarda, taa islää yașayayım deyni. Var bașka annatmalar türlü hastalıklar için, ani Hristos alıștırêr, nicä alıștırdı beni alkogolizmamdan. Onnardan üürenerim kendi hastalıım için hem ne yaptı Hristos benim için. Hem var annatmalar, ani üürederlär beni nasıl lääzım yașayım, da o annatmalar pek faydalıdır bana ayıklıımda.

Șindi aklıma geler bir annatma, angısını pek beenerim, zerä onda var hasta, var șeytannar, hem var alıștırmak. Söleyim onu sizä. Bu annatma getirer benim aklıma, nekadar kötüydü benim yașamam, açan içärdim çok alkogol, ama getirer umut da:

26 Geldilär kayıklan Gerasa erlerinä, ani Galileyaya karșı. 27 Açan İisus indi kenara, Ona karșı çıktı bir adam kasabadan, fena duhlarlan tutulmuș. Çok vakıttan beeri giimärdi ruba, yașamardı evdä, ama mezar laamnarı içindä. 28 Görüp İisusu, bir keskin seslän baardı da düștü Onun önündä, bir büük seslän deyip: “Neyin var benimnän, İisus, Pek üüsek Allahın Oolu! Yalvarêrım, zeetlämä beni!” 29 İisus sımarladıydı fena duh çıksın bu adamdan, zerä zaplamıștı onu çok vakıttan beeri. İnsannar onu tutardılar baalı sincirlärlän hem halkalarlan, ki beklesinnär. Ama o koparardı sincirleri hem halkaları, de fena duh koolardı onu çol erlerä. 30 İisus sordu ona: “Nesoy senin adın?” O cuvap etti: “Legion”, ‒ zerä onda vardı çok fena duh. 34 Fena duhlar İisusa yalvarardılar, ki sımarlamasın gitsinnär dipsizlää. 32 Burada, bayır yamacında otlardı bir büük sürü domuz. Fena duhlar yalvardılar Ona, izin versin girsinnär domuzlara. İisus izin verdi. 33 Fena duhlar, çıkıp bu adamdan, girdilär domuzlar içinä, da ozaman bütün sürü hızlandı dik yamaçtan, atladı göl içinä da buuldu.

34 Açan domuzçular gördülär, ne oldu, kaçtılar da haberledilär kasabada hem küülerdä. 35 İnsan çıktı, görsün, ne oldu. Onnar geldilär İisusa da buldular adamı, angısından çıktı fena duhlar, oturarak İisusun ayaklarında, giiyimni hem aklı bașında, hepsini bir korku aldı. 36 Onnar, kim gördü, ne oldu, annattılar, nasıl alıștırıldı bu adam, angısından çıkarıldı fena duhlar. 37 Hepsi insan Gerasa erindän yalvarardılar, İisus gitsin onnardan, zerä pek korktuydular. İisus girdi kayık içinä da geeri döndü. 38 Bu adam, angısından çıkarıldı fena duhlar, yalvarardı, ki alsın onu da Kendisinnän, ama O yolladı onu evä da dedi: 39 “Git evä da sölä, ne yaptı Allah seninnän”. O gitti da söledi bütün kasabada hepsini, ne yaptı ona İisus. (Luka 8: 26–39).

Bän yașardım, o zavalı adam gibi, diil mezarlarda, ama yalnızlıkta hem bașka insannardan uzak. Hem söleyecäm taa bir iș. Umutlanêrım, ani bu laflar sizi șoklatmayaceklar. Ozaman, açan çok alkogol içärdim, durumumdu ‒ sansın vardı çok fena duh benim içimdä. Annadacam annatmanın bu elementlerini birär-birär.

Bakalım ona. Apostol Luka deer ani “çıktı bir adam kasabadan”. Meraklı, diil mi dooru? Bana kalsa meraklıdır, ani adam çıktı kasabadan. Zavalı fena duhlarlan tutulmuș adam duumamıș orada, mezarlıkta, ama kasabalı adammıș, angısı gitmiș mezar laamnarına. Bir kerä, deyelim, bir sıradan insandı. Bekim, aylesi vardı bir kerä. Bekim tükän saabisiydi. Bekim, yaptı küçük alıș-veriș. Eskidän, bekim, onun vardı dostları, komușuları. Ozaman, bu annatmanın vakıdından ileri, bașka insannar sölärdilär “seläm” ona açan razgelärdilär ona sokakta. Bekim, ozaman onun gökündä yoktu kara bulut, nicä oldu sora. Afedin o lafları ‒ lafederim bir talantsız șair gibi. Deyelim, salt ani, bekim, bir kerä, onun yașamasında, mutlu adamdı.

Ama ansızın ya da yavaș-yavaș, bilmeeriz, nasıl oldu, bir iș oldu onun yașamasında. Sansın hepsi iș kara oldu. Kär açan istedi mutlu olsun, yoktu nasıl. Deyelim, ani onun kısmeti gitti. Ozaman sansın mutluluk pek uzaktaydı ondan, nicä bir iș, ani bașka insannara deyniydi, ama diil ona deyni. Hem, elbetki, açan istedi islää düșünmää, nicä bir normal insan, bilmedi nasıl yapmaa. Unutmadı eveldän gözäl günneri, ama o günnär göründülär, nicä bir düș. Açan șeytannar çekettilär girmää onun üreenä ‒ hepsi barabar mı ya da birär-birär? ‒ savaștı yașamaa, nicä bir islää adam. Ne zordu! Savaștı islää yapmaa, deyelim, ama onun hepsi ișleri fasıldı, kötüydü, kabaatlıydı. Bekim, ozaman baardı bir soruș göklerä: “Allahım benim, ne olêr bana?” Sanêrım, ani var nasıl deyelim, ki annamadı kendisini. Bir canavar olduydu kendi gözlerindä. Osaat çeketti onun delilii.

Bir moment geldi açan kabletti kendi situațiyasını. Tutêrsınız mı aklınızda onu, neyi söledik denemenin dört basamaa için, angılarını annattı Ayoz Merdivenni İoan? Bu zavalı adamın yașamasında geldi bir moment, açan dedi kendisinä: “Bașka savașmayacam”. Ayoz İoana görä, odur annașmak basamaa, neredä “canın șennän verilmesi tanıdıı ișä” ‒ ama, bekim, diil okadar  șennän! Bekim, can yorulêr da deer: “Dușman ensedi beni”. Elbetki, ozaman bașka yoktu nasıl yașasın bașka insannar arasında. Çıktı kasabadan. Bekim, ilkin gitmedi mezarlara dooru. Bekim, ilkin kasabanın dıșanda kaldı. Bekim, ozaman deyärdi kendi-kendinä: “Keșki eski gözäl günnär dönsäydilär!” Ama bitkidä gitti orayı, neredä bulêrız onu bizim annatmamızda.

Ozaman, o bulunardı o kötü erdä, näända hep baarardı fasıl laflar, kär betvalar. Elbetki, ozaman urardı bașka insannara, angıları geçärdilär oradan. Bileriz bunu zerä apostol bizä söleer. Elbetki, hiç yıkanmadı, ölä nasıl hep kokardı çirkin. Bilmeeriz detalleri. Ama bilersiniz mi ne? Bu adam benzeer bizim padișahımız Navuhodonosora. Aklınıza getirersiniz mi onu? Tutêrsınız mı aklınızda, nesoy iș oldu ona, nasıl oldu bir hayvan gibi, nasıl “idi ot nicä bir öküz, hem güüdesi yıslanardı gök çiiyinnän”? Bu mezarlıkta yașayan adam benzeer eski padișaha.

Ne korkulu iștir, açan bir insan kalêr bir insan, ama olêr sansın bașka diildir bir insan! Gördük ölä situațiyayı padișah Navuhodonosor için annatmada. Hem bän oldum ölä fasıl yaratma ‒ bir insan, ani benzämeer insana. Annattım sizä o iș için.

Sorna var bu annatmada bir detal, ani bän pek beenerim. Fena duh ya da fena duhlarlan tutulmuș adam ‒ seçiniz angı lafları taa çok beenersiniz ‒ baarêr İisusa: “Neyin var benimnän, İisus, Pek üüsek Allahın Oolu! Yalvarêrım, zeetlämä beni!” Biz bileriz, ani İisus var nasıl alıștırsın bu zavalı adamı, zerä biz okuduk annatmayı ya da sesledik onu klisedä. Ama ne düșüner adam? Düșüner, ani İisus zeetleyecek onu! Çoyumuz ‒ șindi lafederim biz, alkogoliklär, için, açan aktiviz, açan içeriz ‒ çoyumuz sevmeeriz Allahı, hem İisusu, hem dini, hem kliseyi, hem ölä ișleri, açan içeriz. Bu situațiya, zorlan annașılêr. Bekim, var nasıl annadayım, bekim, yok. Savașacam.

Yapmayacam literatura kritikası Bibliya annatması için. Lafedecäm benim yașamam için, zerä bilerim onu. Elbetki, var ișlär, kär benim yașamamda, ani taa annamêêrım, ama var nasıl annadayım birkaç iș. Açan içärdim, hiç gitmedim kliseyä, slujbaya hem bașka. Hiç lafetmedim popazlan. Bilersiniz mi neçin? Zerä vardı bendä çok utanç. Utandım kendi yașamam için. Bildim, ani günah ișlärdim, ama ozaman esirdim alkogola ya da bașka laflarlan düșkündüm ona. Onuștan korktum Allahtan, diil nicä deeriz, örnek, ani patriarhlar korktular Allahtan, ama nasıl bir adam, ani korkêr, ki Allah cezalayacek onu. Nicä gördük, adam biler, kimdir İisus, zerä Ona deer “Pek üüsek Allahın Oolu”. Ama baarêr: “Yalvarêrım, zeetlämä beni!” Aslında, kim baarêr bu lafları, fena duh mu ya da adam mı? Doorusu, bilmeeriz, ama bän sanêrım, ani o ses geler diil fena duhtan, ama adamdan, angısı düșüner: “Ey, İisus, yalvarêrım, bilerim, ani bu iirenç duruma düștüm, neredä fena duhlara esir oldum, ama hayırla beni. Taa islää, git bendän, zerä utanêrım bakmaa Senin üzünä. Brak beni raada. Bilerim, nesoy canavar oldum, ama sade brak beni”.

Açan ayık olêrız, taa var o utanç hem var fasıl fikirlerimiz, “kanırık” fikirlerimiz, deyelim. Var kim deer, ki Allah yolladı bizä zeetlerimizi, sansın Allah kabaatlıydı, diil biz hem diil alkgolizmamız. Çok kerä ișittim, ani bașka alkogoliklär deerlär: “Neçin Allah yaptı hepsi o kötü ișleri benim yașamamda?” Zorlan kimär kerä ayık alkogolik çevirer kendisini Allaha, zerä kendi alkogol, nicä bir fena duh, baarêr Allaha: “Yalvarêrım, zeetlämä beni!”

Bakalım bir bașka elementä. İisus sorêr ona: “Nesoy senin adın?”. Hem adam ‒ ya da fena duh ‒ cuvap eder: “Legion”, ‒ zerä adamda var çok fena duh. Sora, açan bakacez oniki adıma, görecez, ki lääzım açık-açık tanıyalım, nekadar hem nesoy harakter kusurları var bizim içimizdä. Söläyiniz bana ‒ nedir bir insan, açan var onun içindä çok harakter kusurları? Bekim, benzeer bir fena duhlarlan tutulmuș adama? Sanêrsınız mı ‒ bän ölä düșünerim! ‒ ki harakter kusurları benzeerlär fena duhlara? Vereyim sizä birkaç örnek. Deyelim, ki benim hep var hayırsız ilișkilerim çok kızlan. Var nasıl deyelim, ki bendä var havezlenmäk, angısı bir harakter kusurudur. Ya da var nasıl deyelim, ki esir oldum havezlenmäk șeytanına. Belliki, laflar harakter kusuru hem laf șeytan bașka fikirdir, ama, bekim, sade bașka türlü lafederiz, açan kullanêrız bașka lafları. Bilmeerim. Bu ‒ sade benim ideyam. Ama deyecäm bunu ‒ benim aktiv alkogolizmamda, vardı bendä, benim içimdä, çok problema. Fena duhlar mı? Harakter kusurları mı?

Doorusu, pek beenerim annatmada detali, neredä İisus sımarlêêr fena duhlara, da girerlär domuzlara. Açan okuyêrım bu annatmayı, hep deerim kendi-kendimä: “Of, ne kolay olsaydı, da benim harakter kusurlarım gitsäydi iki bin domuza!” Ama olmadı ölä. Lääzımdı ișleyim adımnarı. Annadacam bunu taa çok detallän sora, açan yazacam adımnar için, ama șindi söleyecäm sade, ani ayıklıkta harakter kusurlarımız gitmeerlär hızlı-hızlı. Karakter kusurlarımız hızlanmêêrlar dik yamaçtan da buulmêêrlar göl içindä! Șokta kalmayın, açan deerim bunu. Siz, angıları diil alkogolik, var mı nasıl deyäsiniz, ani günahlarınız giderlär, açan spiyada olêrsınız? (Elbetki, bän ișleerim adımnarı hem spiyada olêrım. Lafetmeerim spiyadaya karșı.) Spiyada olêrız, pișman olêrız, ama gireriz eski sevgili günahlarımıza da ozaman șokta deeriz kendi-kendimizä: “Of, ne yaptım! İstedim islää insan olayım!” Nicä apostol Pavel, var nasıl deyelim: “Bilmeerim, ne yapêrım, zerä yapmêêrım, ne isteerim, ama yapêrım onu, nedän azetmeerim” (Romalılara 7: 15). Sansın teklif ederiz șeytana ya da günaha ya da harakter kusuruna: “Kalsanıza benimnän taa biraz vakıt. Yaarın ya da öbür gün yola çıkın”.

Ama söleyim sizä doorusunu ‒ aslında bän deyecäm, ani șindi dä benzeerim o annatmada adama annatmanın bitkisindä, zerä onun gibi, bän șindi oturêrım İisusun ayaklarında, giiyimni hem aklı bașında. Olmadım bir ayoz, ama diilim nicäydim ileri. Șükür Allaha, O alıștırdı beni. Elbetki, șeytan ‒ ya da alkogolizmam ‒ bekleer beni, dușman gibi, angısı deer, ki benim dostumdur. Onuștan devam ederim ișlemää adımnarı, devam ederim yardım etmää klisedä hem, elbetki, devam ederim spiyada olmaa, komka almaa hem bașka. Hem yapêrım taa bir iși. Bilersiniz mi nedir o? Annatmada adam gibi, giderim da söleerim hepsini, ne yaptı bana İisus. Yok, gitmeerim her kasabaya o adam gibi, ama lafederim o iș için, örnek bu yazılarda.

Lääzım deyeyim taa bir iș, zerä meraklıdır. Kasabada yașayan insannar istämedilär, ani İisus ‒ hem sanêrım insan, ani taa ileri fena duhlarlan tutulmuș ‒ kalsın orada. Göreriz ölä iș bizim yașamamızda. Șindi lafederim alkgolizma için. Açan bir insan alkogolik olêr, git-gidä onun aylesi, onun dostları, onun komușuları deerlär: “Of, iirenç situațiyadır, ama ölädir”. Bekim, bu kötü situațiya durêr yıllarca. Beenmeerlär onu, ama sanêrlar, ani oldu “normal”. Açan alkogolik ayık olêr, açan çekeder olmaa bir taa islää insan, kimär kerä onun dolayında bașka insannar beenmeerlär eni situațiyayı, çünkü șindi sanêrlar, ki diil normal. Tanıștılar eski insannan, ama bilmeerlär kimdir o eni insan, ani gelmiș onun erinä.

Deli Yorgi