Архивы за месяц: Сентябрь 2016

Nasıl Tatar-Kıpçakta gençlär buluşêrlar

Бабоглуйлан 1

Nikolay Baboglu hem Petri Çebotar

Bu material razgeldi bana Stepan Kuroglunun arhivindä, angısı bulunêr Komratta  Gagauziya Bilim-aaraştırma merkezinin bibliotekasında. Küflü skrepkaylan tutturulu onedi sararmış yaprak, angılarında (sade bir tarafında) bizim anılmış yazıcı hem folklorcu Nikolay Baboglu gözäl, şıralı bir dillän annadêr Kıpçaktakı halk adetleri için. Pek meraklı, çoktan unudulmuş işleri üüreneriz, okuyarak bu el yazılarını. Acaba nezaman onnar yazılmış? Zor sölemää. Sanêrım, ani bu iş vardı nasıl olsun 1970-ci yıllarda, açan Nikolay Baboglu yaşardı hem üüredicilik edärdi Kongazda. Stepan Kuroglu da o yıllarda zaamet edärdi Kişinövda Bilim Akademiyasında, o aaraştırardı gagauzların adetlerini nicä etnograf. Olmalı, sayıklêêrım bän, yazıcılar buluştular bir kultura toplantısında, Komratta mı, Beşalmada mı – kim bilsin?,  da Baboglu (o käämil annadıcıydı! ) annattı bişey Kıpçak adetlerindän, genç bilimci Kuroglu da teklif etti yaştan taa büük kafadarına döksün bu annatmayı kiyada.

Ama nasıl da olsa, bän sevinerim, ani bu yazılar kaybelmemişlär, çünkü onnar – halkımızın istoriyasından pek kıymetli kırıntılar.  

Petri ÇEBOTAR

» Читать далее

S. Baranovskiy adına Kıpçak liţeyindän şükürlük

IMG 2086К новому учебному 2016-2017 году второклассники Гагаузии и гагаузских сел Одесской области получили в подарок на гагаузском языке сказки с раскрасками. Лицей им. С. Барановского с. Копчак поделился фотографиями вручения ученикам книжек «Oglan masal okuyêr-1» и следующим текстом:

«Учащиеся 2 классов лицея им. С.И. Барановского получили в подарок от культурно-просветительского общественного объединения «Aydınnık» книги для чтения на гагаузском языке. Подарок позволит детям не только получить удовольствие при чтении красочных книг, но позволить скрасить и обогатить свой досуг за счет страниц-раскрасок.

Такое издание для детей подготовил сотрудник Научно-исследовательского центра Гагаузии Виктор Копущу. Учащиеся лицея выражают ему огромную благодарность».

» Читать далее

Gagauzların literaturası: bakışlar hem düşünmeklär

20160826 210123Paalı okuyucular! «Hakikatın sesi» gazetasının redakţiyası kararladı enidän yayınnamaa İvan Topalın (1948-2014) yazısını gagauz literaturası için. Bu yazı çıktı «İlkyaz türküsü» toplumunda 1989 yılda. O zamankı kurallara görä tekst gagauzça yazılardı kiril bukvalarınnan. Maasuz sizin için Kristina Koçan bu teksti geçirdi latin grafikasına.

***

Topal İvan Vasilyeviç duudu 1948 yılda Komratta. Başardı Kişinövdakı politehnik institutunu. İşleer duuma erindä injener. Yazmaa hem tiparlanmaa başladı 8o-ci yıllarda rus hem gagauz dillerindä.

***

Gagauzların da, nicä bizim Vatanımızın kalan halkların, var dooruluu tekrarlasın poetik sırayı: “Karandaş hem kiyat bizä Lenin verdi”. Sovet Birliin halkların gençyazılı literaturaların akımında gagauzların literaturası – en genç. İstoriya uurluna görä o başlanmak alȇr kardaşlı naţional literaturaların alkasında. Bu lääzımnı kolaylık bir diil büük halkın kultura ilerlemesinä. Eni literaturanın peydalanmak zamanı koyȇr gagauz yazıcılarını hem ilerledici, hem novator roluna. Onnar ilerlederlär sovet literaturasının üüsek vatandaşlık ötmesinin tradiţiyasını hem düzerlär kendi eni artistlik deneyiciliini.

» Читать далее

“Kadınca” ansamblisi: 25 yıl gagauzluu tanıtmak

еленаBu yıl “Kadınca” türkü hem oyun ansamblisi 25 yaşını doldurêr. Bu yıldönüm sebepinnän bän gittim Komratta bulunan “Kadınca” yapısına. Merkez sokaanda bulunan bu yapı, taa uzaktan belli, ani remontlanmamış. Giriştä büük bukvalarlan latiniţada yazılı ansamblinin adı, sade ani gagauz kurallarına uymêêr bu yazı: “Kadınca” erinä “Kadınja” yazêr. İçeri girdiynän, ilk, ne ilişer gözünä, duvarda ansamblinin iş planı, neredä başka punktların arasında var paralı hem parasız konţertlär. Büük salondan geler seslär, oyun grupası repetiţiya yapêr, kolektivin direktoru Elena Deçeva da oyunda çocuklarlan hem kızlarlan barabar döner. Repetiţiyayı götürer ansamblinin kurucusu hem artistik öndercisi Avraam Kösä. Repetiţiyadan sora biz lafettik Elena Stepanovnaylan “Kadınca” için.

 

V.K.: Elena, siz “Moldova Konţert” içindä olan Komrat “Kadınca” ansamlinin başıysınız, yakışêr mı biraz annadasınız bu ansamblinin kurulması için hem kim durardı onun çeketmesindä?

 

E.D.: Ansamblimiz başladı işlemää 1991 yılda “Kadınca” adınnan, onun temelindä vardı büünkü artistik önderci Avraam Petroviç Kösä, o bütün yaşamasını verdi bu ansambliyä. O şindiyä kadar hep burada işleer, vereräk hepsimizä benzemäk için örnek. Te büünä kadar biz işleeriz, tanıdêrız bizim gagauz adetlerimizi.

» Читать далее