Beş dost

Zaman zamandaykana, başak samandaykana, bän sallangaçtaykana, dädu delikannıykana, bobam da taa duumamış, anam yola çeketmiş da bu masalı işitmiş.

Bir vakıt varmış, bir vakıt yokmuş – varmış bir däduylan bir babu. Varmış onnarın bir zararcı Kedileri.

Yapêr babu bir kerä sarma da atêr onnarı sobaya fırına, pişsinnär. Kedi, açıp sobanın kapaanı, çekeder daatmaa sarmaları. Ama ölä dadını bulmuş sarmaların, ani dada-dada bitirer onnarı.

Dädu-babu salettiynän fırına – yok sarmalar, çüven boş. Annêêrlar, kimin işi bu: salt Kedinin yaptıkları. Kararlêêr babu Kediyi asmaa. Kedi sa insanca annarmış. İşittikçä bu işlär için, toparlanêr dışarı sauşmak needinnän.

‒ Ne oldu, kafadar? – sorêr ona Yımırta ayatta.

‒ Tölä-bölä işlär, — Kedi annatmış. – Yaptım bir zarar: idim, dada-dada,

babunun sarmalarını da düşünerim kırlamaa.

‒ Dur, bilä gidecez, ‒ Yımırta demiş. – Beni üülen ekmeenä kaynadaceymışlar,

işittim – bän da kırlaycam.

Alınêrlar ikisi yolca, giderlär küüyün kenarına dooru. Gidä-gidä, karşı gelerlär bir kart Köpää.

‒ Nereyi, kafadarlar? – sorêr Köpek.

‒ Tölä-bölä işlär, ‒ Kedi annatmış. – İdim çorbacının sarmalarını, isteerlär beni

asmaa, bän da kırladım evdän.

‒ Beni da pişireceymişlär, ‒ Yımırta sesini işittirmiş, ‒ da bän da kırladım.

‒ Ya durunuz, bän da sizinnän, zerä çorbacı pek düüyer, neçin tutamazmışım

ona tavşam. Bän sa artık kartlaştım, kaçamêêrım.

Giderlär artık üçü – Köpek, Kedi hem Yımırta. Gidä-gidä, karşı gelerlär bir Eşek, kapsık, semer erleri soyuk, kulakları erdä.

‒ Nereyi, kafadarlar? – Eşek sormuş.

‒ Te tölä-bölä işlär, ‒ annatmış herbiri kendi kahırını.

‒ Bän dä sizinnän! – Eşek deyivermiş. – Zerä çorbacım pek zeetleer,

koyunnarın ardına etiştirämäzmişim. Bän saydı gücülä semeri sırtımda taşıyabilerim. Bän dä düşündüm boşamaa çorbacımdan.

Artık dört olmuşlar – Köpek, Kedi, Yımırta, Eşek. Gidä-gidä, karşı gelerlär bir Horoz, sesi tutnuk, kanatları sarkık, kuyruu yoluk, tırnakları aşınık.

‒ Nereyi, kafadarlar? – Horoz sorêr.

‒ Te tölä-bölä işlär, ‒ annatmışlar genä olduklarını.

‒ Bän da sizinnän, ‒ Horoz demiş. – Beni da yaarın keseceymişlär: kartmışım artık, kullanamazmışım taukları, sadä bir sarmısaklı paçaya yaraşarmışım. Kararladım bän da kırlamaa.

Alınêrlar beşi dä: Eşek ilerdä, Köpek – ardına, Köpään ardına Kedi, Kedinin ardına Horoz, Horozun ardına Yımırta tukurlanarmış.

Çok mu, az mı gitmişlär, gidä-gidä, etişerlär bir ulu daaya. Daa içindä denerlär bir uzak şılak, yollanêrlar düz o şılaa.

Etişerlär. Dursalar, baksalar: evin içindä yabanılar konuşêrlar. Eşek abanêr pençereyä, Köpek piner onun sırtına, Köpään üstünä – Kedi, Kedinin üstünä – Horoz, Horozun sırtına – Yımırta. Açan baarêrlar hepsi birdän – fırlêêr pençerenin şişeleri. Canavarlar korkudan fırlêêrlar dışarı, yok olêrlar daa içindä.

Girer eni saabilär içeri, bişey-bişey atêrlar güüdeyä canavarların bayramından da yatışêrlar: Köpek – eşiktä, Eşek – hayatta, Kedi – sobanın setindä, Horoz – kiriştä, Yımırta da – camalın aazında, küllär içindä.

Çok sürtmemiş, bir geç kalan musaafir – kart yabanı gelmiş. Bakmış: kapu kapalı, içersi karannık, pençerä aşırı atlamış.

‒ Ku-ku-ri-gu-uuuu! – Horoz ilkin duymuş, dostlarını uyandırmış.

Yabanı ürkmüş, dapturu gelmiş, näänı kaçsın korkudan – kümbetä urulmuş. Orada Kedi zotkasını tırmalamış. Ordan geeri çekineräk, küllär içindä Yımırtaya pançasınnan basmış. Yımırta, “çat!” deyip, patlamış, yabanının gözlerinä kül fırlatmış. Kör canavar hayada çıkmış, orda güüdesinä Köpek yapışmış. Köpektän sakınarak, Eşään üstünä urulmuş. Eşek, geriliptä, bir tepmä – kapuylan-neyinnän dışarı fırlamış. Okadar da onu görmüşlär. Ozamandan beeri yabanın izi evin dolayında bilinmemiş.

Dostlar saydı şindi dä oracıkta, o evdä barabar yaşarmışlar, kutlu yaşarmışlar, umut ederäk taa da islää yaşamaya. Sade bir iş onnarı dayma gücendirärmiş – ani en küçük dostları – Yımırta – canavarın beterinä zän olmuş.