Архивы рубрики: Haberlär

Gagauz literaturasında eni roman: «Bozbey tamızlıı»

P. Draganov adına Komrat bölgä bibliotekasında Mariya Kösenin «Bozbey tamızlıı» kiyadı tanıdıldı. Prezentaţiyaya katıldı Moldova parlamenti deputatı F. Gagauz, Kultura hem turizma bakannı başı M. Semönova, Valkaneş primarı V. Petrioglu, yazıcılar hem literatura meraklıları.

Avtor söledi, ani altı yıl işlemiş bu romanın üzerinä, angısı annadêr 1940-cı yılların bitkisi hem 1950-cilerin çeketmesi için. » Читать далее

Beş dost

Zaman zamandaykana, başak samandaykana, bän sallangaçtaykana, dädu delikannıykana, bobam da taa duumamış, anam yola çeketmiş da bu masalı işitmiş.

Bir vakıt varmış, bir vakıt yokmuş – varmış bir däduylan bir babu. Varmış onnarın bir zararcı Kedileri.

Yapêr babu bir kerä sarma da atêr onnarı sobaya fırına, pişsinnär. Kedi, açıp sobanın kapaanı, çekeder daatmaa sarmaları. Ama ölä dadını bulmuş sarmaların, ani dada-dada bitirer onnarı.

Dädu-babu salettiynän fırına – yok sarmalar, çüven boş. Annêêrlar, kimin işi bu: salt Kedinin yaptıkları. Kararlêêr babu Kediyi asmaa. Kedi sa insanca annarmış. İşittikçä bu işlär için, toparlanêr dışarı sauşmak needinnän. » Читать далее

Boşuna hodullanacam, ani gagauzum, unudarsam Allahı

Haliz bir yıldızçık,

Haliz Ay-Boba.

Var çok yıldızçık yukarda,

Ama ne sevinmäk canıma,

Ki var “bizim kişimiz” orada!           

Halkım, yalvarêrım, bunu anna.

Taa küçükkän, ana-bobalarımız üürederlär bizi herbir işä. Yalnız brakmêêrlar, ani düşmeyelim, sakatlanmayılım, baarêrlar uzaa gitmeyelim ‒ oynayalım evin yanında ya tokat boyunda, brakmêêrlar yaklaşalım ateşä, sivri bıçakları saklêêrlar bizdän… » Читать далее

Dionis Tanasoglunun duuma günü

Dionis N. Tanasoglu duudu 1922 yılın orak ayının 7-dä Kiriet küüyündä. Üürendi Akerman üüredici okulunda hem cenktän sora da Leningrad teartal okulunda. Bitirdi Kişinöv pedagogika istitutunu. 1950-ci yıllardan beeri işledi gagauz dilinin yazısı, gramatikası, üüretimi hem literaturası uurlarında. 1959 yılda çıkardı «Bucaktan seslär» avtor peetleri hem folklor toplumunu. 1985 yılda tipardan çıktı D. Tanasoglunun «Uzun kervan» romanı. 1991 yılda oldu Komrat universitetitin ilk rektoru. Raametli oldu 2006 yılda, gömülü Kişinöv merkez mezarlıında.

***

» Читать далее

Adetçä gagauz sarması

Gagauzların adetçä imeklerindä sarma pek sevgili bir imäk. Ona baalı gözäl, diişik adetlär, angıları göstererlär gagauzların özelliini. Sarmayı buyur ederlär düünnerdä, kumatriyalarda, adetçä gagauz yortularında, pomanalarda.  Sarma var iki türlü: baa yaprandaan hem laana yapraandan. Bän isteerim annatmaa, nesoy adetlär baalı baa yaprandan sarmalarlan.  Hederlez ayının bitkisinä dooru karılar, genç kızlar, baalayıp futalarını, sürücük-sürücük  yollanêrlar kırlara ayırmaa hem toplamaa baa yapraa. Burada pek önemni kaçırmamaa o vakıdı, açan yapraklar başlêêrlar kartlaşmaa, onnarlan sora zor sarmaa, hem dä dadı başka olêr, var nicä pişmesinnär dä. Herbir çotuk uymêêr bu işä, zerä var çotuklar kalın yapraklarlan hem incä. Sarmaya toplanılêr salt incecik, korpä yapraklar. Pek mutlu karılar, açan razgelerlär diçka çotuklarına, angılarında yapraklar taa nazik hem yalabık. Karılar daalışêrlar kırda da, bularsaydılar pek uygun çotukları, çaarêrlar başkasını da. Hepsi sever gitmää  kıra, zerä, taa hızlı toplansın yapraklar deyni, karılar gülüşerlär, annadêlar cümbüş, çalêrlar türkü, geçirerlär strungadan küüyün oluşlarını. Kim istär kaçırmaa bölä meraklı işleri?  Çaarış-baarış daalêr kırlarda. Yaprak toplêêrlar çok, ani etişsin taa öbür yılın eni yapraklarınadan. Bekim, hepsi gelämedi, kalaceklar yapraksız, sora onnarlan paylaşêrlar, yapraa kimseyin canı acımêêr. » Читать далее

Ölä sevmää

Ölä sevmää, ani ürään yansın,

O sesleri duyarkan, işidärkän.

Ölä sevmää, ani  can erisin

Sıcaklıında onun  raat yısınarkan.

 

Ölä sevmää, ani yaşlar aksın,

Denizleri yaparkan taa tuzlu,

Ölä sevmää, ki duşmanı yaksın

O, kim ayırêr iilii hem usluluu.

» Читать далее

Düşlär Respublikası

1

Dimitri, on yașında bir çocuk, gezärdi eni panayırda. Sol elindä o tutardı o işleri, neyi sımarladıydı anası. Doorusu, aldıydı onnarı: șeker, un hem iki mor patlacan, ‒  eski panayırdan. Dönärkän oradan, geldi eni panayıra. Durdu da dedi kendi-kendinä: “Gireyim burayı, bakayım, ne var”. Ölä dolandı, oyalansın biraz deyni. Baktı çoraplara, donnara, saatlara, çizmelerä…

Geldi panayırın en derin erinä. Vardı bir tükän, neredä satılardı gelinä deyni kumaș, bașka ‒ neredä vardı șkola için ișlär: tefter, yazal, kalem hem bașka. Vardı taa bir tükän ötedä, neredä vardı hertürlü fasıl iș. Diildi belli, nesoy o tükän. “Hmm…, ‒  dedi Dimitri, ‒ bakalım, ne var orada”.

Açtı kapuyu da girdi. » Читать далее

Suratsız

Dimirti N. Kara Çoban (1933–1986) duudu hederlez ayının 27-dä Beşalma küüyündä. Çiftçi aylesindä o tek uşaktı. D. Kara Çoban gagauz yazıcılarından ilk kişi, kim bitirdi literatura bölümünü universitettä. 1959-da o girdi Moskva M. Gorkiy adına literatura institutuna. «İlk laf» yaratma toplumu da 1963 yılda tiparlandı. D. Kara Çoban çok talantlı hem becerekli bir ustaydı, o zanaatlanardı hem literaturaylan, hem skulpturaylan, hem resimnän. Bundan kaarä, o kinolar da çıkarardı, angılarını var nicä siiretmää Beşalma muzeyindä, angısını kurdu büük yaradıcı hem usta.

*** » Читать далее

1 2 3 17