Simon dädu

Çoktan açtıydı yaban gülleri. Onnarın kokusu daalardı kapunun önündä, bütün aulun içindä, sansın pufkurmuştular dufi dolaylara. Sıcak, güneşli, lüzgersiz, uygun bir hava. Taman kaçınmaa hem atlamaa, ama  Çana oturdu eşiin üstündä da üfkedän yakındı  aalamaa.  O hem savaşardı tutmaa yaşlarını,  hem sölenärdi  kendi-kendinä:

‒ Başka hiç basmayacam da Nasta lelülara, hiç gitmeyecäm, ne istärseydilär yapsınnar.  Esaplasınnar kendileri ödemeyi elektrika için, yazsınnar kendi çocuuna-askerciyä kiyat hem okusunnar kendileri askercidän gelän kiyatları. ‒ İkramnarı da diil lääzım, zerä herkerä koyêrlar sofraya bal isin ya da, üülen ekmeeni iyärseydilär, Çanayaı da sofraya çaarêrlar otursun onnarlan. Yok ne demää, Çana beenärdi Nasta lelüsunnara gitmää hem bulunmaa onnarlan bir sofrada. Toplanardı Nasta lelüsunun bütün aylesi bir tombarlak sofranın dolayında, oturardılar küçücük skemneciklerä, da Çana pek beenärdi siiretmää onnarın imesini. Onnar iyärdilär çok hem alatlamayarak odun kaşıklarlan, pek lafetmärdilär. Salt sorardılar Çanaya bişeylär onun üürenmesi için, üüredicilär için. Çana lafçı uşaktı, havezlän annadardı herbir işi. Nicä diil çoktan oldular pioner, emin ettilär, sora bütün klaslan, dizilip sokakta,  slogannarlan örüyardilär okulun dolayında.  Çanayı  hep komandir koyardılar, da o idiktän sora gösterärdi onnara, nasıl o örüyärdi uşakların önündä. Çana çan gibi bir seslän baarardı hem urardu ayaklarını, açıkça adımnayarak. Vani eniştesi, ihtiar bıyıklı bir adam, salt gülümsärdi bıyıklar arası da deyärdi Nasta  lelüsuna:

‒ Nesoy girgin hem şen uşak, kendisi raametli Domit Simon.

Nasta  lelüsü sallardı kafasını, kayıl olarak. O pek sevärdi kardaşının bu kızını, ani benzärdi  onnarın bobasına. Hem dä kendi aylesindä yoktu küçük uşak, Çana pek şennendirärdi onnarı, onnarın da o sessiz içerleri dirilärdi Çananın keskin sesindän. Kızçaaz da mutluydu, ani burada hepsi onu sever, da onnarın önündä uşak gösterärdi becermeklerini.

Ama te bu Simon dädudan da hepsi çeketti. Salt Çana açêr tokatçıı,  nicä birisi-birisi deer:

‒ Te, Simon dädu geldi.

Çana patlardı üfkedän: bir kerä, iki kerä hep “Simon dädu”. Sokakta da görselär, genä şakalaşardılar:

‒ Näbêêr bizim Simon dädu?

Çananaın artık geldi buazına: o onbir yaşında kızçaaz, sanki benzeer ihtiar däduya mı? Onda ölä da vardı bir büük kahır başında. Diil çoktan bakındı aynaya da korktu kendisindän ‒ iki büük eşil göz hem yumuruk kadar çillär suradında! Kurbaa taa gözäl ondan! Sokakta uşak vardır işitii, nicä başkasına deerlär “çilli boboç”. Ona taa kimsey demedi, ama yakada. Bir günü aldı bir sert partal da bütün gün uudu yanaklarını, ama faydasız ‒ salt yara yaptı. Ondan sora neetledi hiç bakınmamaa aynalara. Şindi da bu “Simon dädu” girdi ortalaa. Hem dä nesoy danışmak bu  ‒ “Simon dädu”? Taa gülüntü dä olacek  arkadaşların arasında.  Ama yok bişey. Şindi Çana düşünärdi, nicä onnara ödeyecek bu iş için.  Kafasında kurdu bir plan: kalkık kafaylan geçecek onnarın yanından dooru Oli babucuun evinä, ona da hep  kızçaaz esaplardı elektrikayı. Oli babucuklan o kär büük dosttu. O deyärdi Çanaya “Aleksandraycık”. Diil bu “şakacılar” gibi. Babucuk paylaşardı uşaklan hepsi kendi dertlerini. Oli babucuk bir küçücük, kurgaf, buruşuk, incecik, nicä sırnicäk, piliç  ayaklı bir babucuktu.  Pek sinirliydi, zerä vardı bir uursuz oolu  hem  fena gelini, angıları hep çekişärdilär biri-birinnän. Çana gidärdi onnara, Oli babu yakarkan fırını, da uşak ilkin  siredärdi  yalını fırında, sora da babucuklan ikisi “mış-mış” çalkalardılar gençleri. Oli babunun titirärdi çenecii da:

‒ Aleksandraycık, biläsin, ani,  bän öldüynän, onnarın arasında ii iş olmayacek. Öldüreceklär biri-birlerini. ‒ Sora ölä dä oldu. ‒ Te bu gecä genä düüştülär, kafa kopardılar.

‒ Oli babu, gecä hepsi uyuyêr, onnarın uykuları gelmeer mi? – şaşarak, yavaşıcık, ilginç seslän sorardı Çana.

‒ Bilmerim, kızım, köpek gibi dartışêrlar kuduzlar, benim dä raatlıımı bozêrlar. Allah uşak da vermeer şu onmadıklara.

‒ Bekim, uslanaceklar, ‒ verärdi ürek babuya küçük kızçaaz.

Babucuk sallardı kafasını hem oflardı.

Babu Oli atardı fırına ekmekleri, Çana yardım edärdi ona taşımaa sinileri. Sora onnar süpürärdilär fırının dolayını, zerä babucuk pek kırnaktı. Ekmekleri çıkardıynan fırından, babucuk verärdi bir parça sıcak ekmek Çanaya hem öpärdi uşaa:

‒ Sän dä olmasan, kiminnän bän gam daadacam?

Doyuncasına lafettiynän babucuklan, uşak gidärdi evä, atlayarak sevinmeliktän, ani bilärdi hepsi “sekretleri”, ama kimseycää onnarı annatmardı.

Te şindi, eşiktä oturarak, Çana düşünärdi, nesoy büük havezlän gidecek babu Olilerä. Oli babu  lafedärdi Çanaylan, nicä büüklän, o beterä dä sayılardı onun en ii dostu. Yoksa babu Oli evdä, Çana var näänı gitsin. Var nicä dübää götürsün Tatyana lelüsuna, anası nezamandan beeri sımarladı. Dübek aarca, ama diiştirecek elindän elinä da nasıl-nicä sürükleyecek onu. Gidärkän yol boyundan, koparacek petrov üzümü, sesleyecek biraz, nicä  kurbaalar çalêrlar deredä. Yolda onu taa çok meraklı işlär bekleer.  Tatyana lelüsu da herkerä verer ona almaylan ceviz, yarısını o iyer yolda, yarısını da getirer  mamusuna. Kısçaaz esapaldı, ani nereyi dä gitsä, onu hepsi pek sever, annadêrlar ona herbir işi, herbir can acısını, bekim, ani o pek beener seslemää onnarı? Ama sevgiyi evdekilerdän, senseledän, komuşulardan, üüredicilerdän uşak duyardı herbir adımda, da bu sevgi ona sansın kanat verärdi. Kızçaz da hepsini sevärdi. Çananın  kalktı biraz kefi bölä düşünmeklerdän, ama aklında sansın hep işidilärdi “Simon dädu”.  Bir dä o işitti mamusunun sesini:

‒ Nedän bizim cıvırliga sustu, işidilmeer ne türkü, ne adımnamak, ne baarmak, ne çaarmak. Sus oldu ortalık, kär kafam biraz sendi. Çana, nedän ölä şişirmişin kendini da küsülü oturêrsın, hiç sana benzämeer.

‒ Mamu, sana desinnär “Simon dädu”, sän pek mi şen olacan? Nasta lelülara artık basmayacam!

Mamusu annadı, nedä işlär, ilkin bayıldı gülmää da, açan gördü, nesöy üfkeli kızı, nesoy kızardı suratı, hem sert-sert atêr bakışını, kendi-kendinä düşündü: “Bu, hakına, ani tıpkı Simon dädu, kafasını koparmışın, suratça da, taabetçä dä benzeer, bişeylär beenmärseydi  ‒ Allah  koorusun!”. O gitti içeri, aldı duvardan patredi, neredä kaynatası genç askerci Birinci dünnä cengindä atlı bir resimni, sluş duran beygirdä. Çana çok sıra siiredärdi bu resimi, ama en pek şaşardı beygirä. Anası çeketti ona annatmaa Simon dädu için. Bu uzun annatmadan kızçaaz sevindi salt bir-iki işä: ani dädusu pek gözälmiş, kıvrak boylu bir adammış, doorulukçuymuş hem pek çalışkanmış. Taa çok işlär annadardı mamusu, ama Çana pek seslämärdi, aklı başka erlerdä uçardı. Sora, biraz  büdüynän,  o çok sıra yalvaracek mamusuna annatsın enidän hepsini da tutacek o oluşları aklında bütün ömürünä. Ama şindi o düşünärdi, ani, bekim, gözelliklän makar biraz benzeyecek dädusuna, ama umut pek azdı.

Çananın üfkesi geçti. O çok küsülü duramardı. Sabaa gidecek Nasta lelüsuna, ko desinnär “Simon dädu”, küsmeyecek, bekim, yavaş-yavaş kendileri vazgeçärlär. Ama şindi, şindi… kaçaracık babu Oliyä, bekim, kısmetä görä “kuduz gençlär” olmayaceklar  evdä, da Oli  babucuklan yakışacek raat-raat şişlemää onnarı!

Aleksandra KRİSTOVA